7 mei 2025

|

PGWW

Er is 20 miljoen euro toegekend aan Positief Gezond Almere uit het Integraal Zorgakkoord (IZA). “Almere laat zien hoe je met regionale samenwerking grote stappen kunt zetten en is een krachtig voorbeeld van hoe we samen werken aan de zorg van de toekomst”, aldus een lovende VWS-directeur generaal Curatieve Zorg. Een mooie erkenning voor de enorme inspanning die is geleverd door de brede samenwerking tal van partijen.

“Het is prachtig en tegelijk spannend om als een van de eersten te starten, stellen Elaa-adviseurs Anne-Marieke van der Veldt en Lise Rijnierse. “Positief Gezond Almere heeft het gedachtegoed van positieve gezondheid als basis. Het doel is te komen tot meer veerkracht, gezondheid, zelf- en sámenredzaamheid; de juiste hulp op de juiste plek en het verminderen van de druk op de zorg.”

Transformatie

“Het betreft echt een transformatie, met een omslag in doen, denken en organiseren”, stelt Lise. “Dat krijg je niet van de ene op de andere dag voor elkaar, daar gaat jaren overheen. We moeten in Almere naar een domeinoverstijgende aanpak, waarbij iedereen in elke organisatie is doordrongen van het belang van positieve gezondheid. Dat wil zeggen: uitgaan van het feit dat gezondheid meer is dan lichamelijk en mentaal welbevinden. Niet direct medicaliseren. Het gaat ook om zingeving, meedoen in de maatschappij, zorgen voor elkaar. Niet het aanbod als uitgangspunt, maar wat mensen zelf willen, belangrijk vinden en mee aan de slag willen. Dat is een ander uitgangspunt, dat niet alleen moet worden doorleefd door de professionals, maar dat ook bij de inwoners moet landen. Daartoe is een lange weg te gaan.” Enthousiast: “Dankzij de toekenning van de gelden kunnen we nu echt aan de slag.” Anne-Marieke vult haar aan. “Het betreft voortgaan op de beweging die al gaande is in Almere. Alle bestuurders omarmen het plan en daardoor is heel doortastend al veel in beweging gezet, voordat de gelden waren toegezegd. Nu kunnen we er een versnelling in aanbrengen en het concept positieve gezondheid er nog meer aan koppelen.”

Taai proces

Het proces van de IZA-subsidieaanvraag was langdurig en taai. Terugkijkend: “Het was een hele klus om een transformatieplan op te stellen binnen de kaders die het IZA stelt. De wens was groot om het anders te doen. Alle dertien partijen waren zich bewust van de urgentie om te veranderen en men heeft elkaar steeds op de inhoud gevonden. In eerste instantie was er geen financiering in het IZA voor het sociaal domein. Terwijl het gaat juist gaat om de beweging naar de voorkant, waarin het sociaal domein ongelooflijk belangrijk is. We hebben daarover veel gesprekken gevoerd, onder andere met VWS. Uiteindelijk is er een addendum gekomen op het IZA. Daarin is Positief Gezond Almere ook als goed voorbeeld genoemd. Het is fijn dat we als koploper invloed hebben kunnen aanwenden. In het proces van de totstandkoming van ons plan zijn wij regelmatig teruggestuurd naar de tekentafel, maar de bestuurders hebben nadrukkelijk vastgehouden aan die domeinoverstijgende integrale aanpak; de samenwerking tussen informele zorg, sociaal en medisch domein.”

Reflexief monitoren

Veel aandacht zal er worden besteed aan monitoring en dan betreft het vooral reflexief monitoren. Anne-Marieke licht het toe. “Uiteraard wordt het behalen van de KPI’s (key performance indicator, ofwel: belangrijke prestatie-indicator) in kaart gebracht. Maar we willen juist ook kijken naar: doen we het goede, adresseren we voldoende de bedoeling van onze plannen? Soms kun je prima een KPI halen, maar bereik je daarmee toch niet wat je had bedacht. Transformeren betekent namelijk ook onderweg te ervaren wat er werkt. Het vergt experimenteren, leren en bijsturen als het anders uitpakt. Dat kan niet met een vooraf dichtgetimmerd plan. Bij de financiering is echter wel vastgelegd welk deel voor wat is bestemd. Het is lastig dat dit zo specifiek is belegd, waardoor op dat gebied de bewegingsvrijheid beperkt is. Die ruimte zullen we wel zoeken.”

Toekomst

“Positief Gezond Almere is géén project, maar een veranderingsproces”, benadrukt Lise. “Een proces dat voortduurt, ook na de IZA-termijn in 2027. Het gedachtegoed onder de beweging moet ingang vinden in de werkwijze van alle professionals. Dat vraagt veel van het veld, waar de werkdruk hoog is. De ambitie is dat over een aantal jaar het merendeel van de professionals denkt vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid en dat men elkaar in de domeinoverstijgende samenwerking ziet als collega’s. De specialist in het ziekenhuis, de fysiotherapeut en de welzijnswerker gaan vanuit dezelfde basis met de inwoner om. Daarbij is het eveneens van groot belang dat het gedachtengoed landt bij de inwoners van Almere.” Anne-Marieke besluit: “Zoals de bestuurders ook hebben gezegd: deze beweging is echt nodig om de gezondheidsvraagstukken daadwerkelijk aan te kunnen. Er is geen plan B.”