12 december 2024

|

Algemeen

Iemand die vanuit zijn eigen kracht, competenties en levenservaring vrijwillig werk doet in de eerste lijn en zo bijdraagt aan het welzijn van de patiënten en tegelijkertijd de werkdruk van de professionals verlaagt. Dat klinkt bijna te mooi, maar dat is precies het doel van de pilot De Almeerse Burgerbaan.

Vrijwillig werk, geen vrijwilligerswerk

“De Almeerse Burgerbaan is de naam voor de inzet van vrijwillig werk”, vermeldt Jacob Brobbel, circulair conceptontwikkelaar. “Vrijwillig werk is iets anders dan vrijwilligerswerk”, voegt hij er onmiddellijk aan toe. “Mensen op het minimumloon-niveau zitten veelal vast in het systeem en hun kwaliteiten worden vaak niet gezien. Als ze aangeven meer te kunnen, erkenning krijgen en ze worden in hun kracht gezet, kan zo’n persoon heel veel betekenen in vrijwillig werk dat past bij zijn competenties en ervaring. Die waarde is zo groot dat een onkostenvergoeding zeker op zijn plaats is. Dat biedt een Almeerse Burgerbaan. De hoogte van de vergoeding valt binnen het bedrag dat is vrijgesteld van belasting. Zo snijdt het mes aan twee kanten: degene met een Almeerse Burgerbaan, ofwel burgerbaner, speelt een actieve rol in de samenleving en heeft daarbij iets meer financiële armslag, terwijl de maatschappij profiteert van zijn betekenisvolle inzet.”

Onafhankelijke financiering

Dat is nog niet alles. “Belangrijk hierin is dat de onkostenvergoeding losstaat van de werkbegeleiding”, benadrukt Jacob. “In de Burgerbaan zijn financiering en de instantie losgekoppeld, waardoor er geen sprake is van enige machtsverhouding. De burgerbaner kiest zelf waar hij aan de slag gaat en op welke wijze. Juist omdat er geen sprake is van een gezagsrelatie met een werkgever kan de burgerbaner zich door domeinen en scheidslijnen heen bewegen. Als voorbeeld: de burgerbaner begeleidt iemand met een uitkeringsvraag. Vanuit zijn ervaring weet hij bij welke loketten de persoon moet zijn, en welke aanvullende mogelijkheden er zijn. Die route kunnen ze dan samen afleggen.”

Jacob lacht kort: “Natuurlijk volgt dan direct de vraag wie de Burgerbaan dan bekostigt. Dat is tijdens de pilotfase de Stadscoöperatie Almere. Op dit moment worden er drie Burgerbanen gefinancierd. Het blijkt dat de burgerbaners het heel goed doen, ze zijn inmiddels een jaar actief en hun inzet heeft positieve effecten. Zozeer dat de overeenkomsten zijn verlengd. Tegelijk zien we hoe ze steeds tegen barrières aanlopen in de regelgeving, waarvan je als nuchter mens denkt: ‘dat kan toch niet waar zijn?!’ Dat is bij alle instanties: gemeente, dagbesteding, UWV, noem maar op. Het is bijna onmogelijk om integraal, over domeinen heen, te werken. Iedereen vindt ook dat het anders moet, maar tegelijk schiet men weer in het eigen systeem en blijft het zoals het was. Je ziet dan de drive van de burgerbaner, hij gaat wel van A naar B naar C. Juist daarin zie je het belang van die onafhankelijke financiering, zodat de burgerbaner in vrijheid zijn route kan kiezen.”

Uitbreiding pilot

Gezien de positieve uitkomsten is het streven om binnenkort de pilot uit te breiden van 3 naar 10 Almeerse Burgerbanen. Jacob Brobbel: “Daartoe willen we heel graag eerstelijnspartijen uitnodigen om mee te doen. Niet alleen grote eerstelijnsorganisaties als gezondheidscentra of VVT, maar ook kleinere praktijken van bijvoorbeeld huisartsen of paramedici. Er zijn tal van mogelijkheden voor vrijwillig werk in de eerste lijn, van koffie schenken tot patiënten begeleiden, noem maar op.” Glimlachend: “De professionals kunnen dat beter bedenken dan ik. De inzet van die burgerbaner kan ertoe kan leiden dat zorgprofessionals meer tijd krijgen voor hun kerntaken. Ook dan is er sprake van een win/win-situatie.”

Oproep voor deelname

De Almeerse Burgerbaan eindigde als tweede voor De Elaa verBETER-prijs 2024 en ze zijn trots op deze plaats, ondanks dat er geen geldprijs aan verbonden is. “Absoluut niet erg”, benadrukt Jacob. “Het gaat ons juist om het op de kaart zetten van de Almeerse Burgerbaan. Dat hebben we dankzij Elaa bereikt en daar zijn we heel blij mee. Met hierbij de nadrukkelijke oproep aan eerstelijnspartijen: ‘Denk erover na en meld je aan voor deelname. Dat kan door te mailen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., dan nemen wij contact met je op.”
   

Bekijk hier de pitch van Jacob Brobbel