Adviesgesprek met kwetsbare ouderen

: 8 januari 2025; Ouderen

Met een adviesgesprek over preventie zorgvragen van ouderen voorkomen of vertragen. Deze inbreng van de Zonnehuisgroep Amstelland was goed voor de derde plaats in de strijd om De Elaa verBETER-prijs 2024. Het adviesgesprek over preventie wordt reeds in de praktijk ingezet, met succes.

Wilfred Dijkstra, manager wijkverpleging Zonnehuisgroep Amstelland, is blij met het podium dat Elaa biedt om het preventiegesprek te promoten. “De verBETER-prijs is terecht gegaan naar de inzet van AI in de zorg”, begint hij. “Digitale innovaties in de zorg zijn zó belangrijk. We moeten echt naar een andere manier van werken.”

In de ouderenzorg is een andere manier van werken eveneens een noodzakelijke innovatie, is zijn overtuiging. “De snel toenemende vergrijzing dwingt ons ertoe. In ons geval betekent dat niet direct een intake om mensen in zorg te nemen. Heel vaak kan ook worden volstaan met ondersteuning voor zelfredzaamheid. Bijvoorbeeld door hulpmiddelen, inzet van het sociaal netwerk of door training van een mantelzorger. Kortom: we bespreken samen met de cliënt wat passende zorg is om zo lang mogelijk zelfstandig en veilig thuis te blijven wonen. Nu wordt er nog veel verwacht van de zorg, terwijl er veel kan worden opgelost met preventie. Door tijdig de juiste dingen te doen, kunnen potentiële zwaardere zorgvragen worden vertraagd en soms zelfs worden voorkomen.”

Vijfstappen-model

Het adviesgesprek over preventie vindt plaats op basis van het vijfstappen-model. Dit bestaat uit:

Wat kan de cliënt zelf?
Welke (technische, digitale) hulpmiddelen kunnen worden ingezet?
Wat kunnen naasten en sociaal netwerk betekenen?
Hoe kunnen andere instanties ondersteunen?
Wat kun je als zorgprofessional?

Wilfred: “Dat klinkt mogelijk vanzelfsprekend, maar dat is het voor zorgmedewerkers beslist niet. Zij zijn opgeleid om professionele zorg te bieden. En ook de cliënten gaan ervan uit dat wanneer zij zorg vragen, die ook krijgen. Bij het preventiegesprek gaat het om samen kijken wat er nog mogelijk is, juist voordat er eventueel professionele zorg wordt ingezet. Dat vereist een andere mindset.”

Escaperoom en theater

Om zorgmedewerkers daarin te trainen, is gekozen voor een opvallende scholingswijze, namelijk een escaperoom. “Die is ontwikkeld met een professionele escaperoom-bouwer”, geeft Wilfred aan. “Vier groepen gaan daar tegelijk de strijd met elkaar aan. Er zijn tal van casussen en puzzels die alleen zijn op te lossen met het vijfstappen-model.” Enthousiast: “Het is een leuke manier die echt werkt. Op een creatieve manier gaan medewerkers aan de slag met dat vijfstappen-model en gaan ook na afloop met elkaar het gesprek daarover aan. Je hoort het overal terug.”

Daarnaast zijn de zorgmedewerkers getraind in motiverende gespreksvoering en in omgaan met weerstand. “Zeker nodig”, weet Wilfred. “Veel mensen denken dat ze recht hebben op zorg. Het is een hele uitdaging als je het gesprek daarover omkeert en aangeeft dat het mogelijk anders kan. Dat is niet eenvoudig. In theaterspel worden casussen die collega’s hebben ingebracht, ook uitgebeeld. Tal van stappen om dat vijfstappen-model goed te implementeren.”

Eenduidige aanpak

Dat doet Zonnehuisgroep Amstelland niet alleen. “Met de drie grootste VVT-organisaties in Amstelveen werken we samen. Zo is er één portaal voor de aanvraag van zorg en we werken allemaal vanuit het preventiegesprek-model. Die eenduidige manier van werken is heel prettig, zowel voor de cliënten als voor de zorgmedewerkers. Dat laatste is van groot belang, want willen we de zorg voor ouderen ook in de toekomst aankunnen, is naast het ombuigen van de zorgvraag, ook het behoud van het personeel essentieel”, stelt Wilfred vast. Zijn overtuiging: “Alleen met investering in preventie blijft er voldoende capaciteit beschikbaar voor degenen voor wie het echt nodig is. Daarom moeten we met elkaar constant kritisch bedenken hoe het effectiever kan, waar de zorgmedewerkers zich ook goed bij voelen.”